Եթե հանկարծ ինչ-որ մեկը փորձի վարչապետին կամ իշխող քաղաքական ուժին միտումնավոր խաբել, հետևանքները շատ ծանր են լինելու

Մեր զրուցակիցն է ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ պետաիրավական հարցերի հանձնաժողովի անդամ Սուրեն Գրիգորյանը «Իմ քայլը» խմբակցությունում տարբեր են կարծիքները Ամուլսարի հանքի շահագործման հարցում: Հնարավո՞ր է, որ բանը հասնի մինչև արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների: Հնչում են տեսակետներ, որ պետք է որոշ պատգամավորներ վայր դնեն մանդատը: Նման տեսակետները չափազանցված են: Այո, տարբեր կարծիքներ կան, ժխտելն անիմաստ է: Բայց կարծում եմ՝ շատ նորմալ է, որ կան տարբեր կարծիքներ: Այսօր եթե 5 հոգուց ավելի մարդ սկսում է քննարկել այդ խնդիրը, բնական է, որ տարբեր կարիքներ կհնչեն և նորմալ է, որ այդպես է նաև ժողովրդի կողմից ընտրված իշխանության ներսում: Աննորմալ կլիներ, եթե իշխանության ներսում այդ կարծիքները չհնչեին: Որոշ մարդիկ շատ են ուզում այդտեղ տեսնել պառակտման նշույլներ, մինչդեռ չկա նման բան: Տարբեր կարծիքներ հնչեցնելը իշխանության առողջ լինելու մասին են վկայում: Մենք ունեցել ենք ՀՀԿ-ական իշխանություն, որի պատգամավորները հայտարարում էին, ոնց կառավարությունն ասի, դա է ճիշտը, պարզապես կնոպկա էին սեղմում, իսկ հիմա լրիվ այլ տեսակետներ են հայտնում: Այնպես որ շատ նորմալ է, որ Ամուլսարի հարցով տարբեր տեսակետներ են հնչում իշխող ուժի պատգամավորների կողմից: Ինչ վերաբերում է արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններին, ենթադրում եմ, որ այդ դիսկուրսը առաջ է եկել տեղեկատվությունից, թե ՔՊ փակ նիստ է եղել: Ես անձամբ նման նիստի չեմ մասնակցել և չեմ կարող ասել, թե այնտեղ ինչ է քննարկվել, բայց ելնելով նրանից, որ այս 8 ամիսների ընթացքում ես բազմաթիվ փակ քննարկումների եմ մասնակցել և տեսել եմ, թե դրանց մասին ինչ է գրվել մամուլում, կարծում եմ՝ սա դրանցից մեկն է, ճանաչելով վարչապետին, չեմ կարծում, որ նման տոնայնությամբ և առհասարակ նման տեքստով կարող էր ասել: Նա այդ արժեհամակարգի կրողը չի: Իշխանության տարբեր թևերի միջև կա սահման, որ դու առողջ քննարկումների մեջ ես, այլ խնդիր է, որ գործադիր և օրենսդիր իշխանությունների միջև չպետք է լինի խզում, երբ դա ցույց կտա, որ նրանք դադարել են լինել որպես միասնական թիմ: Ձեր կարծիքն ինչպիսի՞ն է Ամուլսարի վերաբերյալ: Ամուլսարը պետք է մնա սա՞ր: Ամուլսարը պետ է մնա սար, եթե հիմնավորվի, որ Ջերմուկի ջրերին և Սևանին վտանգ է սպառնում, և ռիսկերը կառավարելի չեն: Ամուսլարը պետք է շահագործվի, եթե պարզվի, որ նման ռիսկեր չկան: Բնապահպանների, մասնագետների հիմնավորումները, նաև «Էլարդի» ամբողջական եզրակացության հրապարակումը արդյոք հիմք չեն հայտարարելու համար, որ կան ռիսկեր: Հիմք չեն, որովհետև դեռ պետք է հասկանանք, թե ովքեր են բնապահպանները: Արդյոք բոլոր նրանք, որոնք դեմ են Ամուլսարի շահագործմանը, բնապահպաններ են: Ինչ վերաբերում է «Էլարդի» եզրակացությանը, ես այն կարդացել եմ և իրավիճակը հետևյալն է. այո, նման որոշակի մտահոգություններ, որոշակի ռիսկեր մատնանշված են, որոնք մտահոգության առիթ են տալիս, բայց եթե «Էլարդը» մասնագիտական փորձաքննություն է իրականացրել և ի վերջո ասել է, որ այդ ամեն ինչի հաշվառմամբ, ռիսկերը կլինեն կառավարելի, ես հիմք չունեմ չվստահելու: Դրան հակառակ, նմանատիպ ծանրակշիռ փաստաթուղթ ես չեմ տեսել: Հիմա Շրջակա միջավայրի նախարարությունը նոր ՇՄԱԳ-ի անհրաժեշտության հետ կապված ուսումնասիրություն է իրականացնում, տեսնենք այնտեղ ինչ կասեն: Այնպես որ այն, որ այնտեղ կան անկառավարելի ռիսկեր, դրանց մասին հայտարարություններից այն կողմ այլ բան չեմ տեսել: Օրինակ, եթե իրավական տեսանկյունից նայենք, բնապահպանները հայտարարում են, որ միանշանակ «Լիդիանը» արբիտրաժ չի կարող դիմել, որովհետև ընկերությունը գրանցված է օֆշորում: Ես գիտեմ, որ միանշանակ չէ այդ հարցը, ու երբ նրանք միանշանակ պնդում են, որ չեն կարող դիմել, ինձ հիմք է տալիս կասկածելու նաև իրենց նախորդ պնդումների վրա՝ կապված Ամուլսարի շահագործման ռիսկերի հետ: Քննչական կոմիտեն երեկ նորից հայտարարել է, որ Ամուլսարի հանքի շահագործման դեպքում բնապահպանական ռիսկերը կառավարելի են, և ջրի ու օդի վրա ազդեցությունն էական չի լինելու: Ինչո՞ւ է ՔԿ-ն այսքան շահագրգիռ այս հարցում: Իսկ գուցե Քննչական կոմիտեն ոչ թե շահագրգիռ է, այլ հանրային հնչեղության հարց է, որի վերաբերյալ բազմաթիվ հայտարարություններ են լինում, այդ թվում մանիպուլյատիվ, և ինքը որպես այդ հարցով վարույթ իրականացնող պետական ինստիտուտ, պետք է ժողովրդին որոշակի տեղեկատվություն տա: Այսինքն պետք է Քննչական կոմիտեն հայտարարեր, որ ռիսկերը կառավարելի չեն, որ մենք ասեինք՝ ՔԿ-ն հաստատ շահագրգիռ չէ: Ես այստեղ շահագրգռվածության խնդիր չեմ տեսնում: Հստակ է, որ այսօրվա իշխանությունը որքան էլ թավշյա, բայց եթե հանկարծ ինչ-որ մեկը փորձի վարչապետին կամ իշխող քաղաքական ուժին միտումնավոր խաբել, հետևանքները շատ ծանր են լինելու: Դրա համար շատ մեծ չէ գայթակղությունը՝ ինչ-որ մեկի նեղ շահերը պաշտպանելու տրամաբանությամբ գործելու: Որքանո՞վ է տրամաբանական նոր ՇՄԱԳ-ի անհրաժեշտության հարցը հանձնարարել Շրջակա միջավայրի նախարարությանը, երբ նույն նախարարությունն է Ամուլսարի շահագործման թույլտվություն տվել: Թույլտվություն տվել է ինստիտուտը: Այդ իրավունքը տրվել է նախկին իշխանության օրոք և իրավական տեսանկյունից մենք այդ ինստիտուտների իրավահաջորդն ենք: Ասենք, մենք հիմա չենք գնում նոր անձնագիր հանելու, այն հիմքով, որ մեր անձնագրերը տվել է նախորդ իշխանությունը: Բայց մենք հասկանում ենք, որ այդ ինստիտուտներում որակական որոշակի փոփոխություններ կարող են լինել: Եթե առաջ առնվազն ենթադրում էինք, որ բնապահպանության նախարարը կամ նախարարությունը չէին կարող բացասական եզրակացություն տալ, եթե չլիներ պետական հրահանգ, հիմա հաստատ կարող է: Հիմա ոչ ոք չի ճնշում նախարարությանը: Այլ հարց է, որ պետք է շատ լուրջ հիմնավորվի նոր ՇՄԱԳ-ի անհրաժեշտությունը, որովհետև նոր ՇՄԱԳ-ը բավական երկար ժամանակ է տևելու: Բացի դրանից, այնպես չէ, որ հին ՇՄԱԳ-ն անվավեր ճանաչելը շատ հեշտ գործընթաց է: Եթե մենք ունենանք հիմքեր, մենք հստակ ասել ենք, որ կգնանք կտրուկ լուծումների: Մենք մեր խոսքն ասել ենք ու չենք փոխում. Ասել ենք, եթե վտանգ կլինի, չենք շահագործի Ամուլսարը անկախ հետևանքներից, իսկ եթե վտանգ չի լինի, հիմք չենք ունենա չթողնելու: Հիմա դա է արվում: Իմ կարծիքով, թեման արհեստականորեն ճյուղավորումներ է ստացել: Իրականում Ամուլսարի հետ կապված հարցը դասագրքային օրինակ է և իշխանության թափանցիկ գործունեության չափանիշ կարող է լինել: Մենք նույնիսկ ընտրություններից առաջ ազնվորեն ասել ենք, որ մենք այսպես ենք տեսնում իրավիճակը, և այդ թեզերը հնչեցնելով մեր քաղաքական ուժն ստացել է 70 տոկոս ձայն: Հիմա ստացել ենք եզրակացություն, և վարչապետը, ժողովրդի լեզվով ասած, դռնեդուռ ընկած բոլորին բացատրում է իրավիճակը, բոլորի կարծիքն ուզում է լսել: Անկեղծ ասած, ես չեմ պատկերացնում, թե էլ ինչ պետք է իշխանությունն աներ, որ գոհացներ բոլորին: Իհարկե, ասում են, որ ցանկացած իշխանությունից հասարակությունը պետք է դժգոհ լինի, բայց ինձ թվում է, որ դրա համար ռացիոնալ հիմքեր պետք է լինեն:

ՍԻՐԱՆՈՒՅՇ ՊԱՊՅԱՆ, Հարցազրուցավար
27-08-2019 00:52