Մեզ մոտ բացակայում է գիտակցությունը, որ մեզնից յուրաքանչյուրն իր տեղում, իր չափով պատասխանատվություն է կրում երկրի ապագայի համար

16-12-2019 21:46

Lragir.am-ը ներկայացնում է հարցազրույցների շարք «մտքի առաջնորդների» հետ: Նախագծի նպատակն է մեդիա տիրույթում զարգացնել «մտքի առաջնորդության» սկզբունքը՝ հարթակ ստեղծելով տարբեր ոլորտների, տարբեր տեսակետների ու հայացքների տեր մարդկանց համար՝ արտահայտվելու նույն հարցերի առանցքի շուրջ: Նախագծի նպատակը խելացի ու տեսլական ունեցող մարդկանց բացահայտումն է ու Հայաստանի տնտեսական զարգացման նոր դիսկուրսների սահմանումը: Շարքը վարում է լրագրող Ռոզա Հովհաննիսյանը: Լուսանկարները՝ Ագապե Գրիգորյանի: Հարցազրույցներն անցկացվում են Լոֆթում: Մեր զրուցակիցն է MBG Hospitality ընկերության հիմնադիր և սեփականատեր Կարեն Մարգարյանը: Պարոն Մարգարյան, հայրենիք, թե մայրենիք, և ինչո՞ւ: Եթե հարցը դրվում է հայրենիք, թե մայրենիք տեսանկյունից, ապա հայրենիք: Կարծում եմ՝ ավելի ճիշտ է հայրենիքը: Բայց եկեք գնանք հետ, հասկանանք, թե ինչու հայրենիք, ոչ թե մայրենիք. հայոց պատմությունը ցույց է տալիս, որ ավանդաբար հայ ընտանիքի հայրը ստիպված է եղել հայրենի հողը պաշտպանել, հայ մայրը՝ հոգ տանել իր ընտանիքի մասին՝ երբեմն ցուցաբերելով գերմարդկային զոհողություններ: Հայ կինը հայ ընտանիքի հիմնասյունն է եղել. բավական է նույնիսկ մեր բանաստեղծների տողերը հիշել՝ հավատալու համար, որ այդպիսին է եղել, եւ կարեւոր է, որ այդպիսին լինի նաեւ այսուհետ: Բայց արժեհամակարգը տղամարդն է տալիս, հայրն է ընտանիքի գլուխը, պատասխանատուն: Եվ այդ հզորությունն ու ուժը տվել է հայրենիք հասկացությունը: Չնայած էսպես որ գնա, վստահ չենք կարող ասել՝ վաղը մյուս օրը հայրենիք կմնա՞))) թե մայրենիք կդառնա: Որտեղի՞ց եք սերում արմատներով, և որքանո՞վ է կարևոր մարդու համար սեփական արմատները ճանաչելը: «Ով անցյալ ունի, չի կարող հիշողություն չունենալ, ով պատմություն ունի, չի կարող հետ չնայել»,- Սևակին մեջբերեմ ու ասեմ, որ Տերյանի ժառանգներից եմ, բարեկամական կապ կա նրա հետ: Ես ծնվել եմ Երևանում, բայց հայրս և մայրս Ջավախքից են. Վահան Տերյանի ծննդավայր Գանձա գյուղում են ծնվել: Տերյանը տատիկիս հորեղբոր տղան է, ու թեև Տերյանից ես այդ պոետիկ խառնվածքը չեմ ժառանգել, բայց հպարտանում եմ էդ մտքով: Մի քանի տարի առաջ պապս 85 տարեկան էր, հիմա արդեն չկա: Ես հասկանում էի, որ գուցե վերջին անգամ է, որ ինքը կարող է տեսնել իր ծննդավայրը: Ամեն տարի հուլիսի վերջին շաբաթը Տերյանական օրեր են, մեծ թվով մարդիկ են գնում Ջավախք: Կազմակերպեցի և գնացինք Ջավախք՝ այդ միջոցառմանը մասնակցելու: Տերյանական օրերն այնտեղ յուրաքանչյուր տուն մեծ շուքով է տոնում, գառ են մորթում, հյուրասիրություն են անում: Եվ մի պահ նկատեցի, որ աչքերը պսպղում էին: Ինձ ասաց՝ այսօր այնքան երջանիկ եմ, Աստված տա, քո երեխան քեզ այսպիսի օր պարգևի: Եվ ես հասկացա, որ հայ լինելը հենց այդ արմատներին պիդն կառչելու բանաձևն է, որը պահպանվել է ու պահպանվում է: Ինչպե՞ս է անցել ձեր մանկությունը, պատանեկությունը, երիտասարդությունը: Աշխատանքային: Ես վերջերս անընդհատ ուզում եմ վերհիշել, թե մանկուց ինչ եմ ցանկացել դառնալ: Բայց ինչ մտածել եմ, այն էլ դարձել եմ: Միշտ մտածել եմ, որ գործարար եմ լինելու և նպատակասլաց այդ ճանապարհով եմ գնացել: 12 տարեկանից սկսել եմ աշխատել, հայրս սննդի արտադրամաս ուներ, եւ ես միշտ կողքին էի: Պատանեկությունս շատ աննկատ է անցել, իսկ երիտասարդության տարիներին աշխատող ուսանող եմ եղել: Անկեղծ ասած՝ վատ եմ սովորել առաջին տարիներին, չէի հասցնում և լավ սովորել, և աշխատել: Փոխարենը այդ տարիներին կարիերայի գրեթե բոլոր փուլերն անցնելուց հետո «Բեկոն»-ում դարձա վաճառքի մասնագետ, հետո արդեն՝ ֆինանսական, ապա գործադիր տնօրեն: Պատանեկության ժամանակ սիրահարվեցի, հետո ամուսնացա: Ես իրականում ինձ համարում եմ երջանիկ ու հաջողակ մարդ: Պարզ ասեմ՝ իմ կյանքի ամենակարևոր տարիները միշտ կապված են եղել աշխատանքի, ինչ-որ նոր նախագծի, նոր մարտահրավերի հետ: Ես իմ առաջ միշտ նոր խնդիրներ եմ դնում և ուզում եմ դա հաղթահարել: Որո՞նք են կյանքի կարևոր դասը կամ դասերը, որոնք քաղել եք: Իրականում կյանքում շատ հաջողություններ ու անհաջողություններ կան: Եվ ես կարծում եմ, որ դրանից պետք է դասեր քաղել: Օրինակ՝ շատ մարդիկ ասում են, որ իրենք անհաջողակ են: Բայց անհաջողությունն ինքը հենց դաս է: Ես ինձ համար մի թեորա եմ հորինել, դա սառը ջրի բանաձևն է: Այսինքն՝ երբ սառը ջրով ցնցուղ ենք ընդունում, առաջին պահին տհաճ զգացողություն ենք ունենում, բայց դա պարբերաբար կրկնելու դեպքում համակերպվում ու կոփվում ես: Նույնն էլ դժվարություններն ու սխալներն են: Մարդը հենց ծնվել է դժվարությունները հաղթահարելու համար: Այդ դժվարություներն ու խնդիրները միշտ կան, պետք է հաղթահարես և այդ ամենից պետք է դաս քաղես: Իմ ամենամեծ դասը երևի «Ինտերակտիվ» կաբելային հեռուստատեսությունն էր: Այն ժամանակ 25-26 տարեկան էի, երբ ընկերոջս հետ հիմնեցինք ընկերությունը: Ես այդ ժամանակ չէի կողմնորոշվում՝ ինչ բիզնես սկսել: Այն երկու տարվա մեջ դարձավ ամենամեծը Երևանում, ամենաորակյալը: Բայց ես հասկացա, որ դա այն բիզնեսը չէ, որը ես սիրում եմ: Ես հասկացա, որ իմ սիրած գործը սննդի արտադրության ոլորտն է: Ես դրանից հաճույք եմ ստանում: Ես հասկացա, որ ամեն մարդ պետք է զբաղվի այն ոլորտով, որտեղ մի բան կարող է անել կամ ասել: Անդրադառնանք Հայաստանի խնդիրներին: Դուք ռեստորանային բիզնեսով եք զբաղվում, ի՞նչ խնդիրներ եք տեսնում Հայաստանում գործարարության զարգացման համար: Հայաստանի առաջին խնդիրն այն է, որ մենք պատերազմական գոտում ենք գտնվում, շրջափակման մեջ ենք: Եվ տնտեսության զարգացման, և զուգահեռ անվտանգության բարձրացման ու բանակի հզորացման խնդիր կա: Չենք կարող այսօր ամբողջ շեշտը դնել տնտեսության զարգացման վրա և մոռանալ անվտանգության ու սահմանի հարցը: Կարծում եմ՝ առաջնահերթ պետք է բանակի հզորացման մասին մտածենք: Իսկ հզոր տնտեսություն ունենալու համար մի քանի գործոններ կան, որոնցից կարևոր է ներդրումներ ներգրավելը: Ներդրումների հոսք ապահովելու համար առաջին հերթին պետք է ապահով դաշտ ունենալ: Ես տարիներ առաջ գյուղատնտեսության ոլորտում մի քանի նախագծերի հետ էի ծանոթացել, որոնց հեղինակները ներդրումներ չարեցին Հայաստանում, քանի որ մենք պատերազմական երկիր ենք, ռիսկային գոտում ենք գտնվում: Եվ դա է մեր տնտեսության դանդաղ զարգացման խնդիրը, բայց ուղիներ պետք է գտնենք: Գոնե մեր տնտեսվարողների ու գործարարների համար պետք է ներսում լավ պայմաններ ստեղծենք, որպեսզի մարդիկ չվախենան գումարներ ներդնել: Եթե անդրադառնանք կրթական համակարգի խնդիրներին, որո՞նք են դրանք, ինչպե՞ս լուծել: Իմ երազանքներից մեկն այն է, որ չմտածեմ երեխաներիս ուր ուղարկել կրթության: Շատ կուզեմ, որ կրթական ոլորտը զարգանա, որովհետև դա մեր տնտեսությունը զարգացնելու, հետագայում ավելի կրթված սերունդ ունենալու հիմքերից մեկն է: Ես հիշում եմ՝ երբ սովորում էի Երևանի տնտեսագիտական համալսարանում, այն ժամանակ մեզ մարքեթինգ դասավանդում էր 60-ն անց դասախոս, պատկերացնու՞մ եք, նոր ձևավորված մասնագիտություն և դասախոս, ով ոչ մի պատկերացում չունի դրա մասին: Խնդիրն այն էր, որ չկային փորձառու մարդիկ: Ես անընդհատ փնտրում էի գործարարներ, ում հետ 20 րոպե խոսելու արդյունքում շատ հարցերի պատասխաններ էի ստանում, որը կիրառում էի աշխատանքիս մեջ: Ես կարծում եմ՝ ամենակարևորը փորձն է, ու հիմա արդեն փորձի փոխանակման ծրագրեր կան: Եթե անդրադառնանք հայ հասարակությանը՝ որպես հավաքական միավոր, ինչպե՞ս կբնութագրեք այն: Որպես հավաքական միավոր՝ շատ լավն ենք: Ծայրահեղ հասարակություն ենք, կարող ենք իրար փնովել, ինչ ասես ասել, բայց հենց պետք լինի, միանգամից բոլորս կարող ենք հավաքվել: Բայց խնդիրն այսօր այն է, որ շատ անհանդուրժող ենք դարձել: Գլոբալ առումով խնդիրը հանդուժողականության հարթությունում է: Մենք դարձել ենք ավելի անհանդուրժող, առհասարակ մեր ազգը, կարծում եմ՝ ծայրահեղական է: Ինչքանո՞վ է մեր հասարակությունը պատրաստ հանդուրժել մարդկանց, երևույթներ և գաղափարներ, որոնք մեզ թվում են օտարածին կամ սխալ: Ցավոք, մեր հասարակությունը դեռ այն փուլում է, որ չես կարող գիտակցության վրա ազդելով վարքագիծ փոխես. ազդում է միայն հետևողական պատիժը և ամոթանքը: Բայց մեր նոր սերունդը՝ երիտասարդները, ովքեր գալու են հաջորդելու մեզ, ավելի առաջադեմ են: Նրանք բաց են նորի համար, նրանք արագ են սովորում: Ասում են՝ առողջացման համար պետք է նախ իմանալ ախտորոշումը: Ըստ ձեզ՝ ո՞րն է մեր «դիագնոզը»: Մեզ մոտ բացակայում է այն գիտակցությունը, որ մեզնից յուրաքանչյուրն իր տեղում, իր չափով պատասխանատվություն է կրում մեր երկրի բարեկեցիկ ապագայի համար, մեզնից յուրաքանչյուրը պատասխանատվություն է կրում իր շուրջ տեղի ունեցող չարիքի համար: Ես կարծում եմ, որ նույն տնտեսության զարգացման, հզոր հայրենիք ունենալու համար շատ կարևոր է, որ յուրաքանչյուրս ինչ-որ բան անենք: Եթե մի բիզնես ես անում, պետք է դա քո երկրին, տնտեսությանը ինչ-որ բան տա: Մեզ մոտ մի միտում կա՝ անընդհատ ինչ-որ բան ենք սպասում ուրիշից: Նոր կառավարություն եկավ, իրենցից ենք պահանջում, նոր ղեկավար է գալիս, իրենից ենք պահանջում, բայց մենք ոչ մի բան չենք անում: Բայց հաջողությունը կախված է յուրաքանչյուր անհատից: Ամեն մեկն իր տեղում ինչ-որ բան պետք է անի, որպեսզի այդ ամբողջությունը դառնա մի հզոր ուժ: Ես իմ ընկերությունում 400-450 աշխատող ունեմ, բայց նրանցից յուրաքանչյուրն ինչ-որ գործողություն է անում, որպեսզի իմ ընկերությունը հզորանա: Ես առանց թիմի միայնակ ոչինչ չեմ կարող անել: Դրա համար ոչ թե պետք է կողքինին փնովել, այլ մեզանից յուրաքանչյուրը պետք է ինչ-որ բան անի, հետո նոր ուրիշից պահանջի: Որո՞նք են մեր երկրի առաջ ծառացած խնդիրները, ինչպե՞ս լուծել դրանք: Մենք պատերազմական գոտում գտնվող երկիր ենք և խնդիրներն, ինչ խոսք, շատ են: Ու որքան կարևոր է Հայաստանի անվտանգությունը, նույնքան էլ կարևոր են աղքատության ծավալի կրճատումը, Հայաստանը ներդրողների համար գրավիչ երկիր դարձնելը և այլն: Մեր զինված ուժերի մարտունակության շարունակական բարձրացումը մեր պես երկրի համար մնում է բացարձակ առաջնահերթություն, բայց առաջնային է կրթության հարցը: Անհատնե՞ր, թե ինստիտուտներ, որը զարգացնել: Ինստիտուտների դերը շատ կարևոր է, ինստիտուցիոնալ մոտեցումը պետք է շատ ճիշտ համակարգված լինի: Բայց յուրաքանչյուր համակարգի գլխին, միևնույն է, կանգնած է անհատ, որի որոշումը շատ կարևոր է այդ ինստիտուտի ճիշտ աշխատանքի համար: Այսինքն՝ միտքը, ուժը, եռանդը, այդ ամենը գալիս է անհատից: Դրա համար պետք է նախ անհատների վրա շեշտ դնել: Ո՞րն է մեր պարտավորությունը հաջորդ սերունդների առաջ: Մեր հաջորդ սերունդներին օրենքի երկիր ժառանգելն է մեր պարտավորությունը, դրա համար այսօրվա Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացին ոչ թե պետք է բողոքի ու դժգոհի, այլ պահանջի և տեր դառնա իր իրավունքներին: Ի՞նչ եք անում դուք ամեն օր կամ պարբերաբար՝ Հայաստանն ավելի լավը դարձնելու համար: Ես ինչ նախագիծ էլ իրականացրել եմ, դրանք ոչ թե առաջին հերթին միտված են եղել փող աշխատելուն, այլ՝ ինչ-որ նոր բան ասելուն, նոր մոտեցում ունենալուն, ինչ-որ բան զարգացնելուն: Ես զբաղվում եմ ձեռներեցությամբ, փորձում եմ իմ ներդրումն ունենալ հայաստանյան HORECA ոլորտի զարգացման գործում: Ռեստորանային բիզնեսով զբաղվելու առաջին իսկ պահից ինձ հանգիստ չի թողնում հայկական խոհանոցին նոր շունչ հաղորդելու, այն գեղեցիկ փաթեթավորելու և արտահանելու միտքը: Հայկական մթերքները վերցնել և ստանալ բոլորովին նոր ուտեստ, այ դա մարտահրավեր է, ռեստորացիայի ողջ տրամաբանությունը հենց դրանում է: Մեզ պատմությունից հասել է տեղեկություն, որ Տիգրան Մեծի հայրենիքը՝ Ք. Ա. 95-55-ը, հայոց պատմության լավագույն էջերից մեկն է եղել: Ներկայում ո՞րն է «95-55»-ի ձեր կոնցեպտը: Ես այն մարդկանցից եմ, որոնք ավելի շատ առաջ են նայում, ոչ թե հետ: Անցյալից պետք է փորձ վերցնել, սխալներն ուղղել, ճիշտ փորձը վերցնել ու գնալ առաջ, զարգանալ: Բայց կարծում եմ՝ վիճելի է՝ Տիգրան Մեծի ժամանա՞կ էր լավ, թե՞ Պապ թագավորի, կամ մեկ ուրիշի: Ամեն դեպքում, մենք առաջ ենք գնում, 2020 թվականն է արդեն: Հետևաբար, հզորացման համար միգուցե պետք չէ ծովից ծով Հայաստան ունենալ, այսինքն՝ գնալ, նորից պատերազմ անել, մեր տարածքները հետ վերցնել: Այսօր մենք պետք է մտածենք, թե որոնք են մեր բաց տեղերը և այդ ուղղությամբ աշխատենք: Կրթության վրա պետք է շեշտը դնենք, տնտեսության, հզոր բանակ ունենալու, վերջապես երիտասարդության վրա պետք է շեշտ դնենք: Կարծում եմ՝ դա է հայրենիքի հզորությունը: Ի՞նչ պետք է լսեն կամ դիտեն մարդիկ այս զրույցը կարդալուց հետո և ինչու, մի հղում տվեք: https://www.youtube.com/watch?v=w019MzRosmk Կարծում եմ այս ամենից խոսելուց հետո իմ մտավախությունները և իմ ընկերության գաղափարախոսությունը, և իհարկե, ինձ էլ ավելի լավ հասկանալու համար պետք է Սինատրայի այս երգը լսել: Հարցազրույցների շարքն իրականացվում է «Գալաքսի» ընկերությունների խմբի աջակցությամբ, ընկերության սոցիալական պատասխանատվության ծրագրերի շրջանակում:

Lragir.am,
16-12-2019 21:46