Այդ քաղաքական ուժը պաշտպանում և ընդունո՞ւմ է գողական աշխարհի սկզբունքները, թե ոչ

Մեր զրուցակիցն է Հովհաննես Թումանյանի անվան տիկնիկային թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար Ռուբեն Բաբայանը Նախօրեին խորհրդարանում քրեական ենթամշակույթի դեմ պայքարին ուղղված օրենսդրական նախաձեռնության քննարկման ժամանակ պատգամավոր Գևորգ Պետրոսյանի ելույթից հետո միջադեպ գրանցվեց: Դուք ինչպե՞ս եք գնահատում տեղի ունեցածը: Քրեական ենթամշակույթն ի՞նչ արմատներ ունի մեզ մոտ: Կարծում եմ՝ շատ խորը արմատներ ունի, և սա մեծ պրոբլեմ է, որովհետև արմատները դրվել են ոչ թե 5, 10 կամ 20 տարի առաջ, այլ շատ վաղուց: Արժեքային համակարգի հարց է՝ ով է իսկական մարդը, ով է իսկական տղամարդը, ինչ օրենքներով է ապրում, պետության օրենքներն ավելի կարևո՞ր են, քան գողական օրենքները, այդ պիտակավորումները: Սա շատ խորը արմատներ ունի ոչ միայն մեզ մոտ, այլ շատ երկրներում: Նորմալ քաղաքակիրթ իշխանությունը, առավել ևս մտավորականությունը միշտ հասկացել է, որ սրա վտանգը շատ մեծ է, որովհետև նման արժեքային համակարգով ժամանակակից պետություն կառուցել հնարավոր չէ: Սրա դեմ պետք է պայքարել և պայքարել բոլոր ուղղություններով: Մի անգամ արդեն ասել եմ, որ միայն օրենքների ընդունումով և խստացումով հարցը լուծել հնարավոր չէ, պետք է սկսել դպրոցից, ընտանիքներից և միանշանակ պետք է դատապարտվի այս ամենը: Այս ամբողջ պատմության մեջ ինձ համար ամենամեղմ ասած զավեշտալին այն էր, որ նման դիրքորոշումներով հանդես էր գալիս դասախոսը: Պատգամավորն իրավունք ունի լինել տգետ, անտաշ, գողական, դա ընդունելի է բոլոր երկրներում և հաճախ այդպես էլ լինում է, բայց որ դասախոսը, այն էլ, եթե չեմ սխալվում համալսարանի դասախոսը, ով իրավունք է դասավանդում, սա արդեն շատ վատ է: Այստեղ արդեն նշանակում է, որ կրթական համակարգում ունենք լուրջ խնդիրներ: Նորմալ երկրում այդ համալսարանի ղեկավարությունը երկրորդ օրը կհեռացներ աշխատանքից նման դասախոսին: Մենք գիտենք, որ նույնիսկ անզգույշ արտահայտության համար են մարդկանց հեռացրել աշխատանքից: Այստեղ, ցավոք, հանգիստ կարելի է ասել՝ ես այդ տեսակի եմ, այդ տեսակ բառապաշար ունեմ, այս ձևով եմ շարժվում, առավել ևս աջակցություն եմ ստանում ոչ միայն կոլեգաներից, հաստատ նաև հանրության որոշակի մասից, ուսանողներից, միգուցե նաև դասախոսներից: Մարդիկ չեն ամաչում իրենց դասել այդ կարգին: Հակառակը, ամաչում են լինել ներողամիտ, հանդուրժող, դա համարվում է թուլության նշան: Իսկ գողական աշխարհում հակառակն է: Ինչպե՞ս պետք է պայքարել այդ ենթամշակույթի դեմ. դատապարտող ելույթներո՞վ: Եվ դատապարտող հայտարարություններով, և այլ քայլերով: Եթե այն ուժը, որը այդ պատգամավորը ներկայացնում է, չի դատապարտում նման ելույթը, ուրեմն ստորագրում է ամեն մի խոսքի տակ: Սա պետք է հասկանալ. կամ դու այստեղ ես, կամ այնտեղ ես: Կարելի է բերել բազմաթիվ պատճառաբանություններ՝ հոգեվիճակը խանգարված էր մի քիչ, սադրանք էր և այլն: Այդ ամեն ինչը կարելի է ասել, բայց միևնույն է, դու կամ ստորագրում ես այդ ելույթի տակ, կամ քեզ առանձնացնում ես: Երկրորդ, սա արդեն կրթական հարց է: Իսկ ի՞նչ է սրա մասին մտածում համալսարանի ղեկավարությունը: Ես, ճիշտն ասած, չգիտեմ, թե նա կոնկրետ որտեղ է դասավանդում, բայց հետաքրքիր է, թե ինչ է սրա մասին մտածում այդ համալսարանը: Հանդուրժո՞ւմ է նման դասախոս, ուրեմն նա ընդունո՞ւմ է նման կրթական ուղղվածություն, թե՞ չի ընդունում: Սրանք բազմաթիվ հարցեր են, որոնց պետք է պատասխան տրվի: Մենք ազատվե՞լ ենք այդ տեսակ մշակույթից, թե՞ չենք ազատվել, և ազատվել ենք, որովհետև այսօրվա իշխող քաղաքական ուժը ուզում է դա անել և հանրության որոշակի մասը չընդունելով այդ ուժին՝ նաև սա է մերժում, դա էլ արդեն մարազմ է: Որ եթե ես չեմ ընդունում որոշակի քաղաքական ուժի, ես նաև լավ բաները չեմ ընդունում, և հակառակը:  Թե՞ կանգնում ու ասում ենք՝ եղբայր, այս տեսակ արժեքային համակարգը մեր կյանքում տեղ չունի, մեր կրթական, մեր քաղաքական համակարգում տեղ չունի, մեր պետական կառավարման համակարգում տեղ չունի: Մենք հաճախակի պատիժը ընկալում ենք միայն քրեական տեսանկյունից, հանրային պարսավանքը, կարծում եմ, ամենամեծ պատիժն է: Տեսեք, վերջին դեպքը, որ եղավ Դրեզդենում ադրբեջանցի օպերային երգչի մասնակցությամբ, նրա արարքում ոչ մի քրեական հետապնդելի բան չկա, բայց տեսեք, թե ինչ աղմուկ բարձրացավ հանրության կողմից, որ անընդունելի է հանրության կողմից: Մենք էլ պետք է մերժենք, ով ուզում է լինի: Ցավոք, շատ է քաղաքականացված մեր կյանքը, որ այ, եթե այս կողմից ես, ներելի է, իսկ եթե մյուս կողմից ես, ներելի չէ: Սա անընդունելի է: Կամ ընդունելի է՝ անկախ նրանից՝ սպիտակ ես, սև ես, դեղին ես, կամ ընդունելի չէ: Սա միայն մեկ պատգամավորի խոսք չէր, ԲՀԿ խմբակցությունում այդպիսի արժեհամակարգով բազմաթիվ պատգամավորներ կան: Ի՞նչ պետք է անել, որ գոնե հաջորդ խորհրդարանում մենք բացառենք այսպիսի պատգամավորների ներկայությունը: Կարծում եմ՝ շատ պատգամավորների կենսագրության մեջ կան շատ կարևոր կետեր, եւ միգուցե ընդունվի նորմալ օրենք, թե ով կարող է դառնալ պատգամավոր: Կրկնեմ, նման մարդիկ կլինեն և կան տարբեր երկրների խորհրդարաններում: Ամենակարևորը հանրության վերաբերմունքն է՝ մենք ընդունո՞ւմ եք դա, թե՞ չենք ընդունում: Այդ քաղաքական ուժը ընդունո՞ւմ է նման վարքը, թե ոչ, պաշտպանում և ընդունո՞ւմ է գողական աշխարհի սկզբունքները, թե ոչ: Ես այստեղ կողմնակից եմ ոչ այնքան վարչարարական արգելքներին, որքան բարոյական: Եթե մեր հանրություն սկսի մերժել դա, նման ուժեր չեն հայտնվի: Նրանք հայտնվում են, որովհետև նման պահանջարկը կա: Եթե այդ պահանջարկը չլինի, առաջարկն էլ չի լինի, նման մարդիկ չեն հայտնվի: Քաղաքական ուժերը իրենց կհամարեն քաղաքական ուժ, այլ ոչ թե թայֆայի շահերը ներկայացնող ինչ-որ խմբավորում, որը կվարի կոնկրետ խոսակցություն, ամեն ինչ կտեղափոխի քաղաքական դիսկուրս, և մենք հնարավորություն կունենանք ընտրել ոչ թե գողական աշխարհի և քաղաքակիրթ աշխարհի միջև, այլ քաղաքակիրթ աշխարհի տարբեր ուղղությունների միջև: Այսօր խոսակցությունն ընթանում է, կոպիտ ասած, տանձի և կարմիրի մասին, դրանք տարբեր հարթություններում են գտնվում: Մենք պետք է այնպես անենք, որ մեր ԱԺ-ն իր գործունեությամբ, վարվելաձևով այսպիսին չլինի: Նույնիսկ եթե կռիվ է, դա պետք է լինի քաղաքական կռիվ: Այո, կարող է քաղաքական հարցերը լուծելու ժամանակ մարդկանց նյարդերը չդիմանան, և լինի կռիվ: Օրինակ, եթե կռիվը լիներ այն պատճառով, որ Հայաստանը մնա ԵԱՏՄ-ում, թե դուրս գա, ես այդ կռիվը կընդունեի, նույնիսկ եթե դա լիներ բռունցքներով, որովհետև հիմնավորումը քաղաքական է: Իսկ մեզ մոտ տեղի ունեցածի հիմնավորումը գողական է, որը միանշանակ մերժելի է:

ՍԻՐԱՆՈՒՅՇ ՊԱՊՅԱՆ, Հարցազրուցավար
23-01-2020 23:23